MENU

Micro-USB

Linux Nedir? |Eğlenceli ve Açıklayıcı Bi’ Makale:)|-2

08 Mayıs 2009 Yorumlar (5) Okunma: 842 Teknoloji

Linux Nedir? |Eğlenceli ve Açıklayıcı Bi’ Makale:)|-1

Merhabalar efendim 🙂 Yavaş yavaş daha bilimsel ve ciddi makalelere geliyoruz artık 🙂 Elbetteki bu tip yazılar gün geçtikçe artacak blogumuzda 😉 Şimdi sizlerle geçmiş zamanlarda karşılaştığım bir konuşma metnini paylaşacağım. Yazar kimdi hatırlamıyorum:( Makaleyi sizlere aklımda kaldığınca ve kendi yorumumla aktaracağım. Makale, düz bi’ yazı değilde 2 kişinin arasında geçen bir diyalog. Böylesi çok daha iyi. Aklınızdaki soruların bazılarına bu diyalogda yanıt bulursunuz sanıyorum 🙂

Pardus‘u kullanmadan önce kendimize yöneltmeniz gereken en önemli soru şu; “Linux Nedir?”. Linux; sadece birtakım 0 ve 1‘lerin paylaşımına değil, bazı felsefi gerekçelere ve bir ahlaki duruşa dayanır. Linux’ün anlatmak istedikleri var! Nasıl mı??

Linux’ün ne olduğunu anlatmak için onun ne olduğunu bilen ve Linux’ü merak eden iki kişi arasında yaşanabilecek diyaloglardan rastgele bir tanesini sizlere eğlenceli bir biçimde anlatmaya çalıştım 🙂

Linux

Linux

* “Nedir bu Linux?” Sorusuyla başlayalım…
* Hemen açıklayayım: Linux 1991 yılında Finlandiyalı bir bilgisayar mühendisliği öğrencisi olan “Linus Torvalds” tarafından geliştirilmeye başlanmış olan bir işletim sistemi çekirdeği projesidir.

* İstirham ediyorum. “Linux nedir?” derken ne kast ettiğim gerçekten ortada değil mi?
* Tamam kızma:) Linux gerçekten bir işletim sistemi çekirdeği projesiydi ama… :/ Fakat ben senin asıl duymak istediğin yanıtın ne olduğunu anladım sanırım;) Senin aradığın yanıta giden yolda ihtiyacımız olabilecek bir iki ufak kavramdan bahsedeyim önce, nasılsa sonrası gelir: ‘İşletim sistemi’; muhtemelen bildiğin gibi bilgisayarımızda istediğimiz uygulamaları çalıştırmamıza ve donanımlarımızı kullanmamıza olanak sağlayan en temel, olmazsa olmaz yazılımlar topluluğudur. ‘Çekirdek’; işte bu yazılımlar topluluğunun en temel bileşenidir. Linux da aslında bir çok açık kaynak kodlu işletim sisteminin çekirdeğini oluşturan bir yazılımdır, fakat yıllar içerisinde Linux adı açık kaynak kodlu işletim sistemlerinin bütününü tanımlar bir hâl almıştır.

* Hah!.. Şu meşhur “açık kaynak kodlu yazılım” olayı. Eğer şu kaynak kod denen şeyin ne olduğunu bir anlarsam çok bomba bir soru soracağım sana…!
* Aslında bu sorunun cevabı çok ayrıntılı ve uzun bir açıklamayı hak ediyor fakat seni sıkmamak için özetlemeye çalışacağım.

Yazılımlar ile onların kaynak kodları arasındaki ilişkiyi, yemekler ile o yemeklerin tarifleri arasındaki ilişkiye benzetilebiliriz.

Kaynak kod; bir yazılımın belirli, formal bir yapı içerisinde, insan tarafından anlaşılabilecek bir şeklidir. Bir yazılımın kaynak kodu, o yazılımın neyi, tam olarak nasıl yaptığını anlatır. Kaynak kodlar belirli işlemlere tabi tutulur ve ortaya meşhur 1 ve 0’lardan ibaret, bilgisayar tarafından anlaşılıp işletilebilecek ikili yazılımlar çıkar. Bu arada bu dönüşüm tek yönlüdür, yani bir yazılım kaynak koduna dönüştürülemezken kaynak kod, yazılıma dönüştürülebilir.

* Bomba sorudan vazgeçtim. Sonra soracağım onu. Başka bir soru: Linux’u bir sürü insan geliştiriyor. Doğru mu?
* Doğru.

* Ama bu projeyi “Linus Torvalds” başlattı… Peki günün birinde Linus denen beyefendi Linux’un kaynak kodunu kapatırsa ne olacak? Bunca insan yardım ediyorsa bir bildikleri vardır herhalde değil mi?

GNU Proteced

GNU Protected

* Sorduğun sorudan bazı şeyleri anlamaya başladığını çıkardım:) Bana güzel bir başlangıç noktası sağladın. Evet,Linus Torvalds böyle bir şey yapabilir. Bu güne kadar Linux’un kaynak koduna katkıda bulunmuş herkese yazdıkları kod karşılığında para verip telif haklarından feragat etmeleri konusunda anlaşıp Linux’un kaynak kodunu kapatabilir. Fakat bir önceki çekirdek
sürümünün kaynak kodu üzerinden çekirdeğin farklı bir isimle geliştirilmesine engel olamaz.

Kaynak kodların kapatılmaMasını sağlayan ve katkıda bulunanların güvende hissetmesini sağlayan şey ise GPL, yani Genel Kamu Lisansı’dır.

Kaynak kodları kapatsa bile Linux’den geliştirilen sistemlere engel olamaz ve bu sistemlerde bizden asla para talep edemez;)

* Konu benim ilk sorduğum sorunun asıl cevabına doğru gidiyormuş gibi görünüyor. Senin başta bana göstermediğin nezaketi gösterip, seni utandırayım ve mevzunun gidişatını bozmamak için “Nedir bu GPL lisansı?” diye sorayım.
* Çok naziksiniz, teşekkür ederim. GPL (’General Public License’ yani ‘GENEL KAMU LİSANSI‘) bir özgür yazılım lisansıdır.
Bir yazılım bu lisans ile lisanslandığında kaynak kodu topluma HEDİYE edilmiş olur ve dünyadaki herkese ayrım gözetmeksizin şu hakları verir: “Bu yazılımı istediğin amaçla çalıştırabilirsin”, “Bu yazılımın kaynak kodunu istediğin gibi değiştirebilirsin”, “Bu yazılımın orijinalini ya da değiştirdiğin halini toplumla paylaşabilir, istediğin kadar kopyalayabilirsin”. Bu kurallarına alışık olduğumuz bilişim dünyasının anlayışından öte, insana yakın bir yaklaşım.Bu da Linux’ün samimiyetini gösteriyor sanırım??? 🙂

* Faideli görünüyor sanırsam, amma ve lakin bunun pratik bir faidesi kafamda canlanmadı aslında:/
* Aslında hem pratik hem de dolaylı bir takım faydaları var. Bir kere GPL altında geliştirilen bir yazılım özel bir çaba sarf etmeye gerek bırakmadan, başlangıcından sonuna değin, ayrım gözetmeksizin “toplumun” ve “insanlığın” yararına geliştirilmiş olur. Neden mi?

Çünkü, yazılım geliştiricileri tekerleği yeniden keşfetmekle vakit harcamaz, daha önceden çözülmüş problemleri yeniden çözmeden, o çözümleri doğrudan kullanarak yeni yazılımlar üretebilirler.

FireFox

FireFox

Böylece ayrıntılarla vakit kaybetmek yerine yeni fikirleri hayata geçirmelerine zaman kalır (örneğin Firefox buna bilinen bir örnek). Yeni fikirler sayesinde bilgisayar kullanıcılarının önünde daha çeşitli, kullanılabilir ve kaliteli alternatifler olur. Öte yandan kullanıcılar özgür yazılımlara çoğunlukla 0(sıfır) maliyet ile “sahip” olabildikleri için yazılım ücretlerine ayırdıkları kaynakları donanıma ya da diğer ihtiyaçlarına ayırabilir, yaşam ve çalışma standartlarını yükseltebilirler. Yüksek çalışma standardı verimi artırır vs…

Diğer Yazılar:
==> Linux Nedir? |Eğlenceli ve Açıklayıcı Bi’ Makale:)|-2
==>Pardus Nedir?
==>Linux Mü? – Windows Mu?

Etiketler:, , , , , , , , , , ,

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir